l
بازفت، منطقهای رویایی و ناشناخته در میان کوههای پر رمز و راز زاگرس و در سرزمین برفی کوهرنگ ایران است. این منطقه، که اکوموزه طبیعت ایران نامیده میشود، سرزمین رنگهاست؛ جایی که طبیعت هنر خود را به اوج میرساند و رویا و حقیقت در هم تنیده میشوند. در بازفت میتوانید شکوه کامل طبیعت ایران را نظارهگر باشید.
طبیعت سحرانگیز بازفت، سرزمینی است که بیش از نیمی از آن به دلیل وجود جنگلهای پرتراکم بلوط، یخچالهای چندمتری برف، کوههای صعبالعبور و رودهای خروشان، همچنان ناشناخته مانده است. این منطقه سرزمینی ایدهآل برای ماجراجویی طبیعتگردان حرفهای ایران زمین به شمار میرود.
با وجود زیبایی طبیعت در سراسر ایران، جشنواره رنگها در طبیعت بازفت برپاست. کوههای بلند زردکوه با ترکیب سبز سرزنده درختان و سفید درخشان یخچالها، منظرهای بینظیر را خلق میکنند. مراتع سرسبز تا چشم کار میکند پسزمینه طبیعت را سبز کردهاند و دامهایی مانند گاو، گوسفند و اسب با نقاط قهوهای، سیاه و سفید خود، این پسزمینه سبز را آراستهاند.
رودخانه فیروزهای بازفت که رنگ خود را از آسمان آبی و صاف زاگرس میگیرد، و آبشارهایی که همچون مرواریدهای سفید به پایین میریزند و به رودخانه میپیوندند و به سمت کارون سرازیر میشوند، از دیگر جلوههای این طبیعت هستند. از همه مهمتر، مهر و صفای مردمان بختیاری است که با سیاهچادرها و روستاهای کوچک خود در میان این طبیعت بینظیر خودنمایی میکنند.
جادوی طبیعت بازفت دقیقاً در مرز چهار استان لرستان، اصفهان، خوزستان و چهارمحال و بختیاری قرار دارد. این مکانی است که طبیعت این چهار استان به اوج خود میرسد؛ یعنی مرز جنگلهای دهدز خوزستان، مناطق زیبای فریدونشهر اصفهان، مناطق بختیارینشین لرستان و از همه مهمتر کوهرنگ چهارمحال و بختیاری. بازفت اوج طبیعت ایران و به حق پایتخت طبیعت ایران است.
در این مقاله، طبیعت بازفت را بررسی میکنیم؛ جایی که قلههای زاگرس به اوج خود میرسند، ارتفاع یخچالهای برف به چندین متر میرسد، ایلراه بختیاری دزپارت و همچنین پل خداآفرین در آنجا قرار دارند و بقایا و آثار باستانی زندگی چند هزار ساله بختیاریها در آنجا دیده میشود.
بازفت کجاست؟
بازفت در استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد، این منطقه در شهرستان کوهرنگ استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است. حتماً نام کوهرنگ، شهر برفی ایران را شنیدهاید. کوهرنگ در زمستان ۱۴۰۱ میان چندین متر برف مدفون شد و در زمستان سرتیتر تمام اخبار بود. کوهرنگ بزرگترین شهرستان چهارمحال و بختیاری است و بازفت یک بخش این شهرستان است. مرکز این بخش تلورد است و از دو دهستان بازفت بالا و بازفت پایین تشکیل شده است.
این منطقه در شمال غربی استان چهارمحال و بختیاری در شهرستان کوهرنگ، در شرق استان خوزستان، در جنوب لرستان و در غرب اصفهان قرار دارد. برای رفتن به بازفت باید به شهرکرد استان چهارمحال و بختیاری بروید و از آنجا به سمت هفشجان حرکت کنید و سپس وارد جاده خوزستان/شهرکرد به سمت کوهرنگ شوید. زمانی که به چلگرد، مرکز شهرستان کوهرنگ رسیدید، سپس از صمصامی به سمت بازفت باید حرکت کنید.
جاهای دیدنی بازفت
آبشار نیم ساعته بازفت
آبشار نیم ساعته بازفت از نقاط گردشگری طبیعی و ملی است که هر ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی را به خود جذب میکند. این آبشار یا چشمه، نه تنها در ایران بلکه در جهان نیز کمنظیر است و پتانسیل تبدیل شدن به یک نماد ملی را دارد.
اگر در زمان خشکی این چشمه/آبشار به آنجا برسید، با یک تخته سنگ صاف و صیقلی حدوداً ۳۰ متری مواجه میشوید که اطراف آن را جنگلها و خزهها پوشاندهاند. نکته قابل توجه این است که مقدار کمی آب در حد خیس کردن تخته سنگ از غار بالای دست تخته سنگ جاری میشود و این آب به تدریج زیاد میشود تا جایی که یکی از زیرشاخههای اصلی رود بازفت را تشکیل میدهد.
آبشار نیم ساعته بازفت در دره معروف بازفت قرار دارد که اکثر آبشارهای بازفت در آن منطقه واقع شدهاند. پس از روستای شیخ عالی، باید همراه با جاده شهرکرد/خوزستان به سمت روستای گراب حرکت کنید. قبل از روستای گراب، باید همراه با جاده خاکی به سمت آبشار نیم ساعته بازفت بروید. این آبشار دقیقاً در فاصله نیم ساعتی از این جاده قرار دارد.
رودخانه آب ترکی
یکی از زیباییهای بازفت رودخانه آب ترکی است که در کنار روستای ترکی، در فاصله ۱۷۰ کیلومتری مرکز شهرستان کوهرنگ و ۶۰ کیلومتری بخش بازفت قرار دارد. رودخانه دائمی آب ترکی که از ریزابهای رود بازفت تشکیل شده و حوزه آن خلیج فارس و دریای عمان است، در مسیر خود به سمت جنوب غربی از دهستان بازفت شهرستان کوهرنگ عبور میکند.
ارتفاع سرچشمه این رود ۲۸۵ متر و ارتفاع ریزشگاه آن ۱۵۹۵ متر است. این رود از دامنه غربی زردکوه سرچشمه میگیرد و کوه گرد را از سوی دره شمالی و غربی دور میزند و از کنار روستاهای شور و ترکی میگذرد. بازفت رودخانههای زیادی دارد، اما آب ترکی رودخانه هزار چشمه است که آب هزاران عشایر منطقه را تامین میکند.
رودخانه بازفت
رودخانه بازفت یکی از زیباترین نقاط استان چهارمحال و بختیاری است. سفر به این منطقه بدون دیدن این رودخانه وحشی و دهشتناک چیزی کم دارد. بازفت سرچشمه اصلی کارون و حیاتبخش بخش بزرگی از ایران است. این رودخانه از کوههای منار، تورک و زردکوه در ۱۲۰ کیلومتری شمال غربی شهرکرد سرچشمه میگیرد و سپس از طریق منطقه بازفت به سمت جنوب شرقی روان میگردد.
مسیر طولانی این رودخانه در مجاورت بکرترین محدودههای جنگلی قرار دارد و با مناظر طبیعی دیدنی، یکی از گردشگاههای استان چهارمحال و بختیاری به حساب میآید. آبهای حاصل از ذوب برف یخچالهای دائمی قلههای زردکوه، هفت تنان و شاه شهیدان در سلسله جبال زاگرس در استان چهارمحال و بختیاری که به سمت درههای ضلع جنوبی سرازیر میشود، در رودهایی جریان مییابد که این رودها به رودخانه بازفت، سرچشمه اصلی رودخانه عظیم و پرآب کارون میریزند.
رودخانه بازفت پس از طی مسیر در غرب منطقه به رودخانه کارون میپیوندد که یکی از بکرترین و بدیعترین امکانات سیاحتی منطقه است. حاشیه رود بازفت از زیباترین مسیرها برای جذب جهانگردان به حساب میآید که در هر فصلی جاذبه خاص خود را دارد. بر فراز این رودخانه، گردنه چری با همه زیبایی و عظمتش واقع شده که به تنهایی از لحاظ طبیعت منحصر به فرد، ناحیهای سیاحتی جذاب در دل خود دارد.
دشت شقایق بازفت
اگر مایلید برای چند ساعت حداقل از شلوغی زندگی شهری فاصله بگیرید و زیباییهای طبیعی را ببینید، دشت شقایق جای مناسبی برای شماست. این دشت، با نام دشت بازفت نیز شناخته میشود و از نیمه بهار تا اواسط تابستان پر از شقایق سرخ وحشی میشود که منظرهای فوقالعاده زیبا را به نمایش میگذارد.
مساحت دشت شقایق بسیار بزرگ است و اگر به آنجا بروید، در فصلهای بهار و تابستان میتوانید این شقایق آتشین را از راه دور هم مشاهده کنید و لذت ببرید.
بلم داران بازفت
تصاویری که در چند فیلم مستند ثبت شده و به یادگار مانده، رود بازفت جوش و خروشی بیش از اکنون داشته است. جریان آب جوشنده و فزاینده که کوچگران بختیاری را برای سالیان سال به مبارزه و رویارویی میطلبیده است. مبارزه نابرابر میان زنان و مردان بختیاری و رود کارون که تا پای جان در برابر آن ایستادگی میکردند و با افتخار قامت خود را افراشته نگه میداشتند. قامتی که به بلندای زردکوه و تاراز بود.
با استفاده از بَلَم، بلمداران بارها و بنهها را بر روی طنابها و چوبها قرار میدهند و سپس طنابها را با دست خود در دستگاه بلم گرفته و با استفاده از قدرت بدنی خود، بلم را به سمت مقابل رودخانه حرکت میدهند. بلمداران در هماهنگی با جریان آب و با مهارت و تجربه خود، از افتادن بلم و مردم روی آن جلوگیری میکنند و آنها را به سمت ساحل دیگر میرسانند.
استفاده از بَلَم در عبور از رودخانه برای عشایر بختیاری یک روش سنتی و موروثی است که برای قرنها به کار گرفته شده است. این روش نسبت به استفاده از پلها یا پلهای مصنوعی، راهی اقتصادیتر و سریعتر برای عبور از رودخانهها محسوب میشود. علاوه بر آن، این روش نقش مهمی در پایداری اقتصادی و اجتماعی این مناطق دارد، زیرا به روستاییان امکان تامین درآمد و کسب معیشت میدهد.
با توجه به قوانین و مقررات محلی، تنها بلمداران مجاز به عبور از رودخانه هستند و سایر افراد تنها با هدایت و کمک آنها میتوانند به سلامت و سالمت به سمت مقابل رودخانه عبور کنند. همچنین، این روش به دلیل نیاز به قدرت بدنی و تجربه قبلی، قابلیت استفاده برای افراد سالخورده و ناتوان را فراهم میکند.
پل خداآفرین و پلکان دژپارت
سیر و سیاحت در بازفت با نقاط گردشگری فراوانی همراه است، از جمله این نقاط گردشگری پل خداآفرین و پلکان دژپارت است. پل خداآفرین یک پل طبیعی بر روی رودخانه بازفت است که احتمالاً بر اساس یک زلزله، رانش یا ریزش کوه و محو شدن رودخانه در مسافتی چند کیلومتری ایجاد شده و به این نام خوانده میشود. بازفت در منطقه میانبند در مسیر کوچ بختیاریها از دشتهای گرم خوزستان در فصل ییلاق به سوی دامنههای زردکوه و بالعکس است و این منطقه محل عبور قوم عشایر بوده است.
در کنار این پل در محلهای غیر قابل عبور، پلکانی مصنوعی با بیش از ۱۰۰ پله تراشیده شده که امکان عبور راحتتر عشایر را فراهم نموده است. تاریخ ساخت این پلهها و سازنده آنها مشخص نیست اما در کنار آنها کتیبهای قرار دارد. در زیر پل خداآفرین آب به طرز حیرتآوری از رودخانه عبور میکند.
در گذشتههای دور که ایلها، مردمان و روستاییان بختیاری توانایی عبور از این رودخانه را نداشتند، با نوعی قایق که با مَشک ساخته میشود و به آن کلک یا سینی گفته میشود، از قسمتهای کمخروش رودخانه رد میشدند. کوچکترین اشتباهی در این مسیر موجب رم کردن دامها و سقوط آنها از پرتگاههای خطرناک به داخل آب میشود.
عروسی بازفت
در بازفت، مراسم عروسی دارای آداب و رسوم خاص و سنتی است که ریشه در فرهنگ و سنتهای بختیاری دارد. این مراسم معمولاً با شور و هیجان فراوان، همراه با موسیقی محلی، رقصهای سنتی و لباسهای محلی برگزار میشود. جزئیات بیشتر در مورد این مراسم میتواند تجربهای منحصر به فرد از فرهنگ محلی را ارائه دهد.
فرهنگ مردم بازفت
باید عشایرزاده باشی تا درک کنی قدم زدن در میان طبیعت بکر، چمنزارهای سرسبز، چریدن گوسفندها و دامها، بوی نانهای تیری سر صبح، شیرهای گزمزه از گیاهان کوهی، صدای زنگولهها و کوسهای گوسفندان، امنیت و آرامشی که فقط با صدای پارس سگ گله تداعی میشود، نجابت و معصومیت دخترکها و پسرکهای بختیاری در زمان بازیگوشی با لباس رنگارنگ.
بازفت را بهراحتی نمیتوان ترک کرد. به اصطلاح عامیانه خاک بازفت دامنگیر است. بازفت آنقدر زیبا و ناشناخته است که دوست داری نقطه به نقطه آن را پیدا کنی، ببینی، حس کنی و لذت ببری. دل کندن از بازفت همانقدر سخت است که عشایر بختیاری هنگام ییلاق در ترانههای محلی برای معشوقهاش میخواند: تو را اندازه بازفت دوست دارم!
زمستان بازفت
زمستان بازفت، با بارش برفهای سنگین و پوشیده شدن کوهها و دشتها از برف، جلوهای خاص و متفاوت دارد. کوهرنگ در زمستانها به دلیل برف فراوان، مقصدی برای دوستداران طبیعت زمستانی است.
قبرها و گوردخمههای بازفت
در فرهنگ مردم بختیاری، قبر به عنوان مکانی مقدس و محترم برای دفن مردگان و نگهداری از روح آنها تلقی میشود. قبر به عنوان یک نماد جاودانگی و روشنایی در فرهنگ ایران باستان برجسته است و به راستی و پاکی مرتبط میشود. بنابراین، قبرها در نزدیکی آبهای روان قرار میگیرند تا روح متوفی شستشو شده و نیروی مثبت آب بر آن اثر بگذارد. در سرتاسر منطقه بازفت به خصوص روستای مورز، قبرها را میتوانید به وفور مشاهده کنید.
در زمان باستان در ایران، مردگان برای جاودانه نمودن روح خود، گاهی در آرامگاهها و گورستانها در کنار آبهای جاری دفن میشدند. این مراسم دفن در نزدیکی آب، حاکمیت و حرمت روشنایی و نور را نشان میدهد؛ چرا که در دین میترا و زرتشت، آتش و روشنایی جایگاه مهمی داشت و به عنوان نمادی از پاکسازی و روشنایی در نظر گرفته میشدند.
به همین دلیل، میترا و زرتشتیان آرامگاههایی مانند کچوز، چری، نازی، دزداران و چالگوری را در رودخانههایی مانند بازفت، چشمه کوهرنگ و چشمه دیمه، که از منابع آبی بزرگ کارون رویانده میشوند، و در شیب صخرههای تاراز و زردکوه بختیاری قرار دادهاند. همچنین، در منطقه دیناران و پشتکوههایی مانند تنگ قراب، لاخشک، سرمور و تنگ لشتر، در نزدیکی چشمه سردآب و سواحل رودخانه کارون بردگوریهایی در کوهستان هفت چشمه و کلار حفر شده است.
مراسم بلوط چینی بازفت
مراسم بلوطچینی یکی از آیینهای سنتی و مهم در بازفت است که نشاندهندهی ارتباط عمیق مردم این منطقه با طبیعت و درختان بلوط است.
طبیعت بازفت
چهارمحال و بختیاری سرزمین آب و آفتاب است، سرزمینی که تأمینکننده بخش زیادی از آب شیرین کشور میباشد. بازفت نیز جزو همین طبیعت و همین خطه است. آب فیروزهای رودخانه بازفت که از میان قهوهای عقیقرنگ زردکوه عبور میکند، با حاشیهی سبز بهاری درختان بلوط، اوج هنرمندی طبیعت را به رخ هر انسانی میکشد.
در این منطقه تا چشم کار میکند، کوههای سبز پوشیده از بلوط، شرشر چشمهها و آبشارها و صدای زنگولههای عشایر به گوش میرسد. در ادامه، جلوههای طبیعت بازفت را بررسی میکنیم.
جنگلهای بازفت
جنگلهای بازفت پرتراکمترین جنگلهای بلوط ایران هستند. این جنگلها بهصورت پراکنده تا قسمتی از خوزستان نیز ادامه دارند. بازفت در استان چهارمحال و بختیاری، سرزمین الهه آب، قرار دارد و با خوزستان، سرزمین آفتاب، همسایه است. به همین دلیل، بازفت سرزمین آب و آفتاب است. به دلیل وجود نور کافی خورشید و آب کافی در این منطقه، تراکم جنگلهای بلوط به اوج خود رسیده است و کوهها و دشتها را جنگلهای بلوط بهطور یکپارچه اشغال کردهاند.
آب و هوای نسبتاً گرم و مرطوب باعث شده است که شاهد یکی از بینظیرترین جنگلهای ایران باشیم؛ چیزی حدود پنجاه و سه هزار هکتار جنگل! یعنی حتی از منطقه حفاظتشده هلن هم بیشتر! بیشتر این جنگلها در منطقه حفاظتشده خداآفرین قرار دارند.
عمده درختان بازفت از بلوط، بنه، زالزالک، گلابی وحشی، چنار، ون، محلب، پسته وحشی، بادام وحشی، داغداغان و کیکم پوشیده شدهاند که در میان آنها خرس قهوهای زاگرس، سنجاب زاگرس، پلنگ وحشی، بز کوهی، قوچ و میش کوهی و سایر حیوانات به وفور پیدا میشوند. در میان جنگلهای بازفت روستا یا شهر منحصر به فردی وجود ندارد، اما روستاهای کچوز، تلخه، بادام شیرین، چهک و چم جندار در ناحیه این جنگلها قرار دارند.
کوههای مهم بازفت
همانطور که میدانید، زردکوه بختیاری یکی از مهمترین منابع آبی خاورمیانه در استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد. این رشتهکوه از رودخانه بازفت تا رودخانه کوهرنگ پانزده کیلومتر عرض دارد و از شمال شرقی چهارمحال و بختیاری به سمت جنوب غربی آن چیزی حدود صد کیلومتر کشیده شده است.
رود کارون و زایندهرود از دامنه جنوبی آن در چهارمحال و بختیاری، رود دز از دامنه شمالی آن در لرستان و رودخانه آب ملخ در قسمت شرقی آن در فریدونشهر سرچشمه میگیرند. قسمت زیادی از زردکوه بختیاری در کوهرنگ، بهویژه در منطقه بازفت، قرار دارد.
کوهستان کینو و همچنین کوه مارافون در دو طرف رودخانه بازفت قرار دارند. کوه کوما نیز یک کوه مرزی و مشهور در بازفت است. کوههای شاه شهیدان، زردی، کلونچین، چری، هفت تنان در اطراف و نزدیکی بازفت قرار دارند. کوه بی راه در منطقه نزدیک به روستای لبد در کلنگچی، یکی از زیباترین کوههای ایران است.
رودهای بازفت
چهارمحال و بختیاری سرزمین رودهای خروشان است. سرزمین درههای تنگ و رودهای پرآب! ذهن خود را از رودهای آرام و فانتزی دور کنید؛ تمام منابع آبی چهارمحال و بختیاری، مثل رودها، چشمهها و آبشارهای آن، خروشان، ترسناک و هیجانانگیز هستند.
رود بازفت یکی از رودهای خروشان ایران است که از منطقه بازفت سرچشمه میگیرد. این رود از کوههای منار، گله سگا و تورک سرچشمه میگیرد. بازفت از میان درههای تنگ و وحشتناک خود را به منطقه تاراز میرساند و رودخانه زیبای آبشنگی در آنجا به آن اضافه میشود.
زمانی که رودخانه بازفت به زردکوه بختیاری میرسد، شکل و شمایل یک رود بزرگ به خود میگیرد. رودخانههای بزرگ تشنوی، آب ترکی و آب تپا به آن اضافه میشوند تا یکی از سرشاخههای بزرگ کارون با دبی دو میلیون متر مکعب آب در سال تشکیل شود و بعدها آب الگی، آب چنار و مورز نیز به آن اضافه میشوند.
چشمههای بازفت
بازفت سرزمین چشمههای عجیب و غریب است؛ چشمههایی که انسان را به حیرت میآورند. پنجاه درصد از منطقه بازفت ناشناخته و بکر مانده است و کمتر فیلم یا محتوایی در مورد چشمهها و آبشارهای آن منطقه وجود دارد. بیشتر مردم محلی و طبیعتگردان حرفهای آنها را معرفی میکنند.
بازفت منطقهای برای ماجراجویی و جستوجو است. چشمههایی که از لابهلای غارهای ناشناخته و عریض بیرون میآیند، چشمههایی که سنگچینهای بزرگ دارند و خبر از تمدنهای گذشته میدهند، و چشمههایی که از صخرهها همانند آبشار پایین میآیند و اگر در هر شهر یا کشوری بودند، معروف و مورد بازدید قرار میگرفتند.
تراکم چشمهها، مخصوصاً در فصل بهار، آنقدر زیاد است که اکثر طبیعتگردان حرفهای و مبتدی برای گردشگری در این منطقه همراه خود آب حمل نمیکنند و در تمام نقاط بهراحتی چشمهها را پیدا میکنند و از آنها استفاده میکنند.
آبشارهای بازفت
آبشارهای بازفت آنقدر زیادند که فقط ده درصد از آنها نام و نشان دارند. بسیاری از این آبشارها ناشناختهاند و کمتر کسی از آنها بازدید کرده است. بسیاری از آبشارها در مرز قرار دارند و اصلاً مشخص نیست جزو کدام استان هستند، اما رنگ و نشان طبیعت زاگرس، بهخصوص بازفت، را دارند. بیشتر آبشارهای بازفت حول و حوش رودخانه بازفت قرار دارند و در کنار آن یا با فاصلهی کمی از آن هستند و در نهایت به آن میریزند. بخش عمدهای از آبشارهای بازفت در منطقه تبرک علیا، در دامنه کوه مرزی کوما، تاراز و … قرار دارند. در ادامه به بررسی این آبشارها میپردازیم.
آبشار گذرگاه
آبشار گذرگاه در مرز خوزستان و چهارمحال بختیاری، در کنار روستایی به همین نام، قرار دارد.
آبشار شیخ عالی
آبشار شیخ عالی یکی از زیباترین آبشارهای ایران است. این آبشار در بازفت کوهرنگ قرار دارد و در روستایی به همین نام واقع شده است. برای رفتن به این آبشار میتوانید از مسیر آبشار شیخ عالی استفاده کنید.
مجموعه آبشارهای طوف کوما
آبشارهای طوف کوما در مرز استان خوزستان و چهارمحال و بختیاری، در دامنه کوه کما، قرار دارند. تعداد آبشارهای این منطقه بسیار زیاد است و تعدادی از آنها ناشناخته هستند و موقعیت مشخصی ندارند. اما آبشار مهمی که با نام طوف کما شناخته میشود، در نزدیکی روستای موری خوزستان قرار دارد. برای دیدن این آبشارها هم میتوانید به روستای موری در خوزستان حرکت کنید و هم میتوانید از روستای گراب بازفت چهارمحال و بختیاری اقدام کنید.
آبشار چال سراب
آبشار چال سراب یکی از زیباترین و منحصر به فردترین آبشارهای ایران است. این آبشار در مرز لرستان و چهارمحال بختیاری در منطقه بازفت قرار دارد و در مسیر رود بازفت واقع شده است.
آبشار زردلیمه
آبشار زردلیمه نیاز به معرفی ندارد؛ نیاگارای خاورمیانه و عریضترین آبشار ایران در حاشیه رودخانه بازفت قرار دارد. در انتهاییترین قسمت بخش بازفت، در روستای بادام تلخ، در مسیری صعبالعبور، آبشار زردلیمه واقع شده است. برای رفتن به این آبشار باید به منطقه گزستان بازفت بروید و از آنجا به روستای بادام تلخ و سپس از این روستا به سمت زردلیمه حرکت کنید.
آبشار تلورد
آبشار تلورد در مرکز بخش بازفت، در کنار روستای تلورد، قرار دارد.
آبشار خزه ای بازفت
آبشار خزه ای بازفت نزدیک به آبشار تلورد قرار دارد.
ممنون ،عالی بود
برای رزرو تور از چند وقت قبل از استارت ثبت نام کنیم؟
سلام دوست عزیز,حداقل 2 روز ولی خوب سعی کنید یک هفته زودتر تورا رزرو کنید.